13.04.2026r. KRZ znów nie działa – to jest powtarzalny problem, nie incydent

Nie działa skrzynka przesyłek, nie działa KRZ

Kolejna awaria, ten sam komunikat

13 kwietnia 2026 r. użytkownicy Krajowego Rejestru Zadłużonych po raz kolejny zetknęli się z komunikatem o „pracach nad przywróceniem poprawnego działania systemu”. Z perspektywy praktyki nie jest to sytuacja wyjątkowa, lecz powtarzalny element funkcjonowania narzędzia, które powinno stanowić podstawowy kanał prowadzenia postępowań upadłościowych i restrukturyzacyjnych.

Problem nie polega wyłącznie na samej niedostępności systemu w danym momencie. Kluczowe jest to, że tego rodzaju zdarzenia występują cyklicznie i wpływają na bieżącą pracę wszystkich uczestników postępowań.

KRZ w założeniu a KRZ w praktyce

Krajowy Rejestr Zadłużonych funkcjonuje od 1 grudnia 2021 r. Jego celem było uproszczenie procedur, przyspieszenie obiegu informacji oraz zwiększenie dostępności postępowań – w szczególności dla osób fizycznych zainteresowanych upadłością konsumencką.

Po kilku latach funkcjonowania widać jednak wyraźnie rozdźwięk między założeniami a praktyką. Do najczęściej występujących problemów należą:

• brak możliwości logowania do systemu,

• trudności z wykorzystaniem podpisu elektronicznego,

• błędy związane z profilem zaufanym,

• niedziałające lub zawieszające się formularze,

• okresowe wyłączenia całego systemu.

Każdy z tych elementów nie tylko utrudnia pracę, ale w praktyce ją blokuje. Postępowanie, które w całości oparte jest na systemie teleinformatycznym, przestaje funkcjonować, gdy system nie jest dostępny.

„Jeden uczestnik czeka na drugiego” – mechanizm opóźnień

W praktyce postępowań upadłościowych szczególnie widoczny jest mechanizm zależności pomiędzy uczestnikami. Syndyk czeka na dostęp do akt, wierzyciel na możliwość złożenia pisma, sąd na wpływ dokumentu – a każdy z tych etapów uzależniony jest od działania KRZ.

Jeżeli system przestaje działać, cały łańcuch czynności ulega zatrzymaniu. Nie jest to więc problem jednostkowy, lecz efekt domina. Nawet krótkotrwała niedostępność systemu powoduje:

• przesunięcia terminów,

• kumulację czynności po przywróceniu działania,

• zwiększone ryzyko błędów przy „nadrabianiu zaległości”.

Z punktu widzenia sprawności postępowania oznacza to realne wydłużenie czasu jego trwania.

Dostępność dla obywatela – cel, który nie został osiągnięty

Jednym z kluczowych założeń KRZ było umożliwienie obywatelom samodzielnego działania, w tym złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości konsumenckiej.

W praktyce system okazuje się trudny w obsłudze nawet dla profesjonalistów. Interfejs, sposób prowadzenia użytkownika przez proces oraz wymogi formalne powodują, że przeciętny użytkownik bez wsparcia nie jest w stanie skutecznie przejść procedury.

Powstaje w ten sposób istotna sprzeczność:

• system formalnie jest dostępny dla wszystkich,

• faktycznie korzystanie z niego wymaga wiedzy i doświadczenia.

W konsekwencji narzędzie, które miało obniżać próg wejścia, w wielu przypadkach ten próg podwyższa.

Problem konstrukcyjny, nie incydentalny

Obserwacje z ostatnich lat wskazują, że trudności z KRZ nie mają charakteru incydentalnego. Są one efektem szerszego problemu – połączenia niestabilności technicznej z nadmiernie złożoną strukturą procesu.

Nawet użytkownicy, którzy na co dzień pracują w systemie i znają jego ograniczenia, napotykają bariery utrudniające sprawne działanie. W takiej sytuacji trudno oczekiwać, aby system był realnie dostępny dla osób spoza środowiska.

Kierunek zmian: mniej formalizmu, więcej dostępności

Z perspektywy praktyki kierunek zmian wydaje się dość jednoznaczny. Kluczowe znaczenie mają trzy elementy:

Po pierwsze – stabilność. System, który stanowi podstawę prowadzenia postępowań, musi działać w sposób przewidywalny.

Po drugie – uproszczenie procesu. Ograniczenie zbędnych etapów pośrednich i zależności pomiędzy czynnościami mogłoby znacząco poprawić płynność postępowań.

Po trzecie – dostępność. Warto rozważyć model „mobile-first”, integrację z aplikacją mObywatel oraz stworzenie prostego kanału komunikacji między upadłym a syndykiem. Rozwiązania te mogłyby realnie obniżyć barierę wejścia dla obywateli.

Wniosek

Kolejna awaria KRZ nie jest zaskoczeniem, lecz potwierdzeniem utrwalonego problemu. W obecnym kształcie system nie tylko nie eliminuje barier, ale w wielu przypadkach sam je tworzy.

Sprawnie działający system teleinformatyczny nie jest dodatkiem do postępowania – jest jego fundamentem. Jeżeli fundament jest niestabilny, konsekwencje odczuwa cały system: sądy, syndycy i przede wszystkim uczestnicy postępowań.

Do tematu warto wracać, analizując konkretne mechanizmy utrudniające pracę i proponując rozwiązania, które realnie upraszczają procedury, a nie tylko przenoszą je do środowiska cyfrowego.